AZ-VUB helpt... Pakistan (oktober 2005)

Dinsdag 11 oktober zijn 1 arts en 4 verpleegkundigen van het AZ-VUB samen het B-Fastteam (Belgian First Aid and Support Team) naar Pakistan vertrokken. Het is al de 3de keer dat het AZ-VUB een dergelijke vraag krijgt.
Hieronder leest u het eerste verslag uit Pakistan (dd. 13-okt-2005) dat tot stand kwam na telefonisch contact tussen de ploeg ter plaatse en Dr. Gerlant Van Berlaer in het AZ-VUB.

13 oktober 2005

Eindelijk is er nieuws van de mensen die vanuit het AZ-VUB in Pakistan aan dringende hulpverlening doen. Zij zijn halsoverkop naar ginds vertrokken om in het kader van B-FAST het medisch team te versterken, dat (zoals het in de documenten van B-FAST staat) "zal instaan voor het verzorgen van de eerste dringende medische hulp, basis medische hulp en chirurgische behandeling van de getroffen bevolking, waarbij speciale aandacht zal worden besteed aan getroffen kinderen". Er werd gepoogd vanuit het AZ-VUB een team samen te stellen dat zowel reeds ervaren ramphulpverleners, als 'nieuwkomers' bevat.  

Het heeft lang geduurd voor we van hen nieuws mochten ontvangen sinds ze de Belgische ambassade van Islamabad hadden verlaten richting Muzaffarabad, enerzijds omdat die reis van een dikke 100 kilometer ontzettend lang duurde gezien alle wegen geblokkeerd waren, zeker na de naschok van 12 oktober.
Anderzijds omdat er in het gebied waar ze zich nu bevinden geen gsm-of telefoonverbindingen meer werken.

Vanavond (13 oktober, 20u00) hebben alle teamleden héél even met de satelliettelefoon mogen bellen - dat schijnt erg duur te zijn, 20 Euro per minuut, en bovendien valt die verbinding continu uit - en toen wisten ze te vertellen dat iedereen het wel stelt, en dat ze intussen aan de slag zijn in hun eigen veldhospitaal. Ze hebben al een heel aantal mensen verzorgd, veelal met breuken, tyfusvaccinaties verstrekt, en de Belgische medische hulp blijkt méér dan welkom!

Ze bevinden zich ter hoogte van Muzaffarabad, vlak tegen de Indiase grens, en ze weten zich beschermd door militairen van het Pakistaanse leger. Iedereen in België kon immers op TV zien hoe de lokale bevolking uit pure wanhoop de hulpkonvooien plunderde, en hier en daar opstootjes plaatsvonden... De sfeer en samenwerking binnen het 22-koppig team van medici, paramedici en logistiekers is opperbest, en volgens Els Wouters (verpleegkundige spoed) verloopt de organisatie prima. Rondom hen is ontzettend veel puin en ravage. Dirk Danschutter, hoofdverpleegkundige IZ12, vergeleek het 'landschap' met Indonesië na de Tsunami, maar dan zonder de boten. Her en der worden tentenkampen opgericht, waar daklozen worden in ondergebracht. Verder wisten ze te vertellen dat er rond hun werkplek een doordringende stank hing, afkomstig van vrachtwagens volgeladen met overleden slachtoffers, en wassen diende in de rivier te gebeuren, waar veel dode koeien lagen...

14 oktober 2005

Vanwege de ambassadeur in Islammabad vernemen we nog wat nieuws over onze ploeg : iedereen stelt het nog steeds wel.

Door de Pakistaanse overheid en de VN-kwartieren in Kazjmir werd de B-FAST ploeg met onze collega's het dorp Chakothi (80 km zuid-oost van Muzaffarabad) toegewezen om hulp te verlenen. Daar zijn ze echter nooit geraakt omdat het simpelweg onbereikbaar is via de weg (aardverschuivingen blokkeren de bergpas), en de helikopters geen 10 ton materiaal ineens kunnen vervoeren en bovendien al overbezet zijn. Ze hebben er dus voor gekozen hun veldhospitaal op te zetten waar ze op 13 oktober om 8u30 vanuit Muzaffarabad, na een hele nacht rijden en een lekke band, nog zijn geraakt: 7 km vòòr het dorp Garhi.

Er worden nu patiënten aangevoerd vanuit dat dorp, en ze merken dat hele groepen mensen vanuit de bergen (en hun originele doelgebied) afzakken richting Muzaffarabad en dus hun kamp passeren. Uiteindelijk blijkt de ligging van hun kamp prima om goed werk te kunnen leveren, en weten ze zich bovendien beschermd door een Pakistaans militair kamp vlakbij. De bevolking lijkt echter allesbehalve vijandig, integendeel. Op 13 oktober werd er dus voor het eerst ook medisch werk verricht, en de eerste ingreep was de reductie van een elleboog luxatie onder verdoving…
Vandaag, 14 oktober werden reeds meer dan 40 patiënten verzorgd op anderhalf uur tijd! En de hulpbehoevenden stromen ondertussen toe vanuit alle omringende dorpen. Verder is de ambassadeur (Mr. Renault) van plan komende zondag vrachtwagens met dekens, reparatiemateriaal, vers fruit en groenten op te sturen naar de ploeg. Tegen die tijd zal dat zonder twijfel erg welkom zijn!  

17 oktober 2005

Hevige regenval bemoeilijkt de werk- en leefomstandigheden van onze collegae in Pakistaans Kasjmir. De harde ondergrond van het veldhospitaal wordt daardoor erg modderig, en ze hebben met de hulp van het Pakistaanse leger afvoergeulen moeten graven. Dagelijks zijn er nog naschokken te voelen (intussen reeds 37 gaande van 4 tot 6,5 op de schaal van Richter) maar niet alle teamleden merken deze. Verder is het momenteel ook nog Ramadan, hetgeen betekent dat de lokale medewerkers regelmatig moeten stoppen met werken of rijden. En anders dan wat we de lokale bevolking horen zeggen op diverse nieuwszenders heeft ons team erg de indruk dat het Pakistaanse leger zich zwaar inzet om wegen vrij te maken.

Dat alles kan hun enthoesiasme niet temperen: de officiële aantallen verzorgde patiënten gaan van 20 het eerste uur (toen ze nog maar de tent aan het opzetten waren stroomden de eerste hulpbehoevenden reeds toe), naar 215 op 14 oktober. Vandaag neemt de toevloed van patiënten nog toe en worden niet minder dan 355 mensen verzorgd! Dagelijks vinden ook een tiental echte operaties plaats, voornamelijk repositioneren van ernstige breuken! Vele mensen hebben hoofdwonden die gaan tot op het bot, met alle ernstige infectierisico's vandien. Het team stelt vast dat veel zwaar gekwetsten en kinderen met ernstige pathologie bij aankomst aan het veldhospitaal nog geen enkele voorafgaande verzorging hebben genoten. Er moeten nu ook patiënten worden doorgestuurd naar de helihaven in de buurt, voor evacuatie naar Islamabad! Naast de gevolgen van de aardbeving en alle instortingen, komen nu ook patiënten met de ginds klassieke pathologie op de buitenlandse hulp af.

In de rapporten van B-FAST wordt dan ook vermeld: "zeer goed en gemotiveerd team dat ondanks de moeilijke omstandigheden veel inzet toont." Volgens Els en Dirk wordt er vrij goed voor hun eigen voedsel gezorgd, mede door de ambassadeur in Islammabad. Want verder heeft de getroffen bevolking rondom hen géén drinkbaar water meer, noch voedsel, en trekken vele mensen te voet door de bergen op zoek naar beter in Muzaffarabad!
De VN (in hun "OCHA" verslagen) uiten ernstige bezorgdheid over de zeer afgelegen dorpen, voornamelijk in de bergen, waar dringend materiaal naartoe moet om de mensen daar te helpen de nakende winter door te komen. In de bergen gaat het soms al tot -8°C tijdens de nacht. Onze collegas slagen erin om onder begeleiding van Pakistaanse militairen en met de materiële hulp van onze ambassade, de totnogtoe onbereikte dorpen van die zaken te voorzien en ook daar medische hulp te bieden. Zij blijken in die regio de enigen te zijn die reeds zo ver zijn geraakt.

Er komt het bericht dat de Pakistaanse overheid erg dankbaar is naar het Belgische team toe, en bovendien krijgen ze de volle medewerking van de lokale bevolking, die zo haar dankbaarheid wil tonen. Het dorp Ghari blijkt eindelijk ook bereikt. Onvoorstelbaar allemaal als je bedenkt dat het team uit 22 man bestaat, waaronder 5 dokters (1 AZ-VUB) en 11 verpleegkundigen (4 AZ-VUB).
Naast de Belgische medische tent heeft de Pakistaanse Rode Halve Maan een voedsel- en kledij verdeelpunt opgezet. Ons team heeft intussen (en daaruit blijkt de ervaring vanuit het werk in Banda Aceh) Pakistaanse medewerkers (artsen, verplegenden en logistiekers) van die Rode Halve Maan geïntegreerd in hun werk (die nu trouwens ook fungeren als tolk), en het is duidelijk dat deze de functie ter plaatse verder zullen zetten als ons team over een week reeds moet vertrekken. Zo goed als alle materiaal (20 ton!) alsook het hele veldhospitaal zal hen ter beschikking blijven. Een aantal van onze teamleden hadden ook al goede vriendschappen gesloten met de Pakistani.

18 oktober 2005

Dirk Danschutter meldt dat de wegen nu min of meer vrijgemaakt zijn en dat Dr. Beaucourt samen met Jessica naar Muzzafarabad is om daar de stand van zaken op te nemen.
Zij hebben voldoende eten en voldoende rust 'gezien de omstandigheden'. Ze hebben al zo'n 1500 patiënten gezien met de verschrikkelijkste verwondingen en zeer zware breuken. De letsels zijn veel erger dan tijdens de Tsunami-ramp, ook omdat de mensen zelf in eerste instantie de wonden bedekken of de bloeding willen stelpen met zand, 'koeiestront'... wat het alleen nog maar erger maakt... 

19 oktober 2005

 

Het team blijft goed werk leveren, maar het aantal patiënten dat zich aanbiedt vermindert gevoelig. Dat hangt samen met het intussen installeren van een groot Turks (met orthopedisch chirurgen) en een Amerikaans veldhospitaal in de omringende dorpen, waardoor minder patiënten de afstand naar het Belgische kamp moeten afleggen, en het grote aantal patiënten nu verdeeld wordt.

De voornaamste pathologie blijft nog steeds trauma: breuken en lelijke grote wondes bij kinderen en volwassenen. In totaal werden reeds een kleine honderd mensen doorgestuurd per helikopter wegens er te zwaar aan toe naar operationele ziekenhuizen in Islammabad via Muzaffarabad. Intussen zien onze (para)medici ook patiënten terug die ze eerder reeds verzorgd hadden (wondes die met enkele steken half werden gesloten wegens te vuil en dus ook onder antibiotica gezet) en ze staan versteld van de genezingskracht van de lokale bevolking, die toch ondervoed raakt en nauwelijks drinkwater vindt. Ze merken ook dat in de omgeving de Pakistaanse regering en NGO’s georganiseerde hulpverlening ontplooien.

In een lokaal ziekenhuis “Ajal” is een vaccinatiecentrum ingericht, waar de Belgen mee samenwerken en hun vaccins naar overdragen. Er is intussen ook centralisatie (WHO, Unicef) en registratie gaande, om dubbele vaccinatie te vermijden. Voor het eerst hebben een aantal teamleden ook even de omgeving kunnen verkennen: de overheid ter plaatse ruimt nu volop de wegblokkades door aardverschuivingen op en overal ontluikt hulpverlening. Het totaal aantal patiënten intussen door de Belgen verzorgd bedraagt 1700! We lezen ook in de officiële verslagen dat een som werd uitgegeven voor benzine voor de generator, maar ook voor 10 kg aardappelen en olie. Daaruit durf ik afleiden dat onze Belgen geprobeerd hebben frieten te bakken… De Pakistaanse TV is komen filmen, en ze zijn ook telefonisch (satelliet-telefoon) geïnterviewd voor “Voor de dag”. Morgen komt de Belgische ambassadeur op bezoek in het kamp, onder andere om de overname van het Belgische veldhospitaal door de Pakistaanse Rode Halve Maan officiëel te regelen. Iedereen blijft min of meer gezond, maar de vermoeidheid neemt toch duidelijk toe. Er blijven intussen ook patiënten overnachten in het tentenkamp, en het gebeurt dat onze collegas ’s nachts uit bed worden gehaald voor dringende verzorgingen.

21 oktober 2005

In totaal heeft het Belgische team (waaronder dus 5 artsen en 11 verpleegkundigen) zowat 1850 patiënten gezien. Zoals we dat thuis ook kennen, worden daar de meegekomen familieleden met kleinere pijntjes en vaccinaties niet in meegerekend. De zwaarte van de pathologie nam wel af intussen en er kwamen stilaan meer herhalingsconsultaties. Daaruit konden onze collegae afleiden dat ze goed werk hadden geleverd van in het begin, want veel wondes lijken prima te genezen.

Gezien de vorderingen in het vrijmaken van de wegen door de Pakistaanse overheid, en het toekomen van andere hulpteams in de regio, werd samen met die overheid, de Rode Halve Maan, de VN en de WHO beslist het Belgische veldhospitaal te verplaatsen naar Ghari Doppota, waar de originele populatie van 40.000 inwoners nu . verdubbeld is door het toestromen van vluchtelingen. De B-Fast infrastructuur zal daar opnieuw opgebouwd en gebruikt worden als lokale gezondheidspost aangezien het lokaal ziekenhuis vernield is, maar de lokale medische staf nog aanwezig is. Wellicht zal het operationeel blijven voor een langere periode, vast tot de lokale infrastructuur is heropgebouwd. De Belgische ambassadeur, die veel heeft geholpen, is met elk teamlid komen spreken. De hele tijd is ook een tolk bij het team geweest, afkomstig van de ambassade.

22 oktober 2005

Het team is huiswaarts vertrokken. Hun infrastructuur is overgedragen aan de Rode Halve Maan die (met een aantal artsen die reeds veel eerder in hun team werden ingepast) in het overlopende dorp Ghari het werk zal verderzetten. Alle vaccins werden overgedragen aan Unicef die deze actie nu coordineert. Moe maar tevreden krijgen de hulpverleners op de ambassade in Islammabad een stevige maaltijd voorgezet, voor ze hun lange vlucht (over Londen) naar Zaventem aanvangen, waar ze zondag 23 oktober 16u25 aangekomen zijn.

Verslag: Dr. Gerlant Van Berlaer

 

Terug naar boven

©2008 • Vrije Universiteit Brussel • Pleinlaan 2 • 1050 Elsene • Tel.: 02/629.21.11 • info@vub.ac.bedisclaimer